Dag 20 - Debriefing en afscheid

Vandaag naar het kantoor van 11.11.11 hier in Manila.

Nabespreking van het programma: eerst over de landhervorming, daarna met Jaybee over Palawan.

Tussendoor toonde Opel, de kokkin van 11.11.11 ons hoe je een smakelijke Filipijnse lunch kunt maken.

Tot slot nog een nabespreking met Gudrun van TRIAS over het eerste deel van onze reis.

Nog vlug dit berichtje intikken, want over 10 minuten vertrekt de bus naar de luchthaven.

Tot morgen, in België...

Dag 19 - Hacienda Luisita

Vandaag krijgen we een onderdompeling in de thematiek van de landhervorming. Het programma startte na de verdrijving van dictator Marcos. Het idee is klassiek: de grond aan wie hem bewerkt. Voor een goede landhervorming zijn twee elementen nodig: de verdeling, maar ook ondersteuning van de nieuwe eigenaren: krediet, vorming en hulpmiddelen. Daar schort het in de helft van de gevallen aan. En zonder steun is de hervorming dode letter.

Dat zien we op hacienda Luisita: een domein van 6.400 ha suikerrriet, waarvan er 4.000 verdeeld moeten worden. De landarbeiders kennen alleen de teelt van het riet. Hen omscholen tot rijst- of groenteboeren vraagt jaren begeleiding.  

De situatie op deze hacienda is schrijnend. Het was een van de eerste bezittingen die in aanmerking kwamen en bovendien een politiek symbooldossier. De eigenaars zijn immers directe familie van de eerste ‘vrije’ presidente, Cory Aquino, moeder trouwens van de huidige president.

De eigenaars hebben er echter alles aan gedaan om het proces te vertragen. Met wettelijke middelen en rechtszaken, maar ook met geweld: de voorbije 10 jaar werden 7 boerenleiders vermoord. De leiders die we spraken zijn stuk voor stuk werkloos gemaakt, want de familie heeft nog altijd bijna alle grond en de suikerfabriek in bezit.

Tot nu hebben maar 100 van de 600 erkende eigenaars hun grond effectief toebedeeld gekregen. Daarom gaat een groep boeren nu een lap grond bezetten. Ze hakken het suikerriet uit om duidelijk te maken dat hun geduld op is en dat ze los  van de afhankelijkheid van de fabriek. Aangezien ze geen ondersteuning van de overheid krijgen, gaan ze met steun van 11.11.11, op stage bij bio boeren in de streek, want ze willen zich richten op ‘organic farming’. 

Dirk

Dag 18 - Straffe mannen

Terug in Puerto Princesa springen we voor de tweede keer binnen bij PNNI, het netwerk van ngo's in Palawan. Samen met ELAC, Environmental Legal Assistance Center, binden ze op ophefmakende wijze de strijd aan tegen milieudelinquenten. In de voortuin van hun kantoor is een museum met in beslag genomen goederen ingericht: boten, motorvoertuigen en 400 grote kettingzagen.

Kerstboom van kettingzagen

Palawan, 'the last stand of de Philippines forest' heeft een stringente milieuwetgeving - zo heerst er al sinds de jaren '90 een kapverbod - maar door de wijd verbreide corruptie is de controle ondermaats. Omdat ze de lamlendigheid van de overheid beu zijn, gaan onze gastheren sinds een paar jaar actief op jacht naar de milieuzondaars. Ze maken daarbij gebruik van "citizen's arrest", de mogelijkheid waarover burgers beschikken om overtreders te arresteren. Ze vragen daarbij ondersteuning van gewapende politie. Om houtkappers te vatten, schakelen ze wel zeevaartpolitie in. Die kennen ze immers niet in de bossen. De lokale politie hebben de kappers in hun zak.

Ook op zee slaan onze vrienden toe. Niet alleen tegen het transport van illegaal hout, ook tegen de vissers die met cyanide werken. Het vergif doodt de vissen niet meteen, maar verdooft ze. Ze drijven boven en worden meteen in bakken met zuiver water gezet. Na een paar dagen zijn ze weer de oude en worden ze levend aan Chinese restaurants aangeboden. Het koraal en alle andere dieren zijn in het giftige water achter gebleven en zo dood als wat... 

Museum van in beslag genomen zaken

Het spreekt vanzelf dat de rechtszaken en de inbeslagnames - de overtreders laten ze gaan als ze de namen van hun opdrachtgevers verklappen - een zware klap betekenen voor de zware jongens. De activisten krijgen dan ook doodsbedreigingen en 'Bobby' de leider van het PNNI slaapt geen twee nachten op dezelfde plek...


Chapeau voor deze mensen, maar we zijn wel bekommerd. 

Dirk

Dag 17 - Homo toeristicus 2

Inschepen voor de ondergrondse rivier

 

De ingang van de ondergrondse rivier, 1 van de 7 nieuwe wereldwonderen

Een boottochtje door het beshcermde mangrovewoud

Langs het strand terug naar het stadje

Dag 16 - En we rijden, rijden, rijden, rijden, rijden

1.
Stap in wie van Palawan
een mooie brok wilzien.
Dit uitgestrekte eiland
herken je nu misschien.
Van Rio Tuba naar P. Princessa
gaat onze rit vandaag
Zo'n zeven uren rijden
Soms snel, maar meestal traag.

Refr.
En we rijden (5x)
Met ons bus(je) door de Filipijnen
En we rijden (5x)
Door het warm, zonovergoten palmenland.
En we rijden (5x)
Proberen krampen te vermijden
En we rijden (12x) an

En we zweten... zeker weten...
En we hobbelen... en we schommelen...
En we leren... fotograferen...
We eten hapjes... doen leuke klapjes...
En we... ho hop stop
Tuut tuut tuut...
En we rijden...

2.
Op weg naar P. Princessa
herkennen we elke plek
En korte tussenstopjes
zijn heel erg in trek:
Aan't kerkhof, aan een fruitstand,
vlak naast de grote baan.
De enige "spiraalpalm"
van heel Palawan

Refr.

3.
Vier waterbuffels badend
in de schaduw van een brug.
Weverijtje gaan bekijken,
met souveniertjes terug.
Dirk is z'n bril verloren,
de hele groep zoekt mee.
(Even) paniek... maar teruggevonden !
We delen wel en wee.

Refr.

(op de melodie van "De autocar")
http://www.crescendo-music.com/instant-print/M-3982

Luce

Dag 15 - Wel zondag, geen rustdag

De busjes brengen ons in anderhalf uur naar Bataraza, naar de Rio Tuba Nickel Mining company (RTNMC). We gaan een tour maken over de mijnsite op advies van Bantay Kita (BK), een 11.11.11-partner die werkt rond transparantie en betrouwbaarheid van mijnbouwbedrijven en ook rond de invloed van mijnbouw op mens en milieu.

Exploitatie, toegestaan in bepaalde gebieden, moet bijdragen aan de ontwikkeling van de Filipijnen en aan de strijd tegen de armoede. BK werkt hier samen met ATM. 

Een luxebus van RTNMC rijdt ons over het terrein van 5000 ha, waarvan 600 ha in ontginning is op zoek naar nikkel en cobalt. Deze grond is eigendom van de overheid; RTNMC doet de uitbating. De beplanting is weg en de rode aarde is hier letterlijk opengereten. Overal liggen bergen grond in afwachting van vergruizing of een andere bewerking. Het hoogwaardige nikkel wordt gewonnen uit de vierde grondlaag. Er moet dus heel wat grond worden verzet.

Wat ons vooral interesseert is de rehabilitatie van het terrein. Die wordt reeds gestart onmiddellijk na de afgraving. De herbebossing is verplicht; er werden reeds allerlei boomsoorten gepland, maar sinds 2008 worden nog enkel inheemse soorten gebruikt die ter plaatste gekweekt worden. Een bosbouwkundige -in samenwerking met allerlei overheidsorganisaties- leidt de herbebossing in goede banen. Het werk wordt voornamelijk door IP's (= Indigenous People) uit de regio gedaan. De laatste tijd werken ook meer en meer vrouwen mee.

Er wordt nu ook geëxperimenteerd met het kweken van tillapia en aanleg van rijstvelden.

Bij de laatste stop zien we de negende fase van de ontzilting, een grote waterplas waarboven reigers en andere vogels cirkelen. Alle zware metalen moeten nu uit het water zijn. Het water vloeit dan terug naar de rivier.

De bus brengt ons naar de Guestlodge; we lunchen en krijgen daarna een uitgebreide presentatie met kans om vragen te stellen.

Dan gaan we nog op weg voor een bezoek aan een goed uitgebouwd hospitaal, een goed geëquipeerde school en een huisvestingsproject voor de IP's. Dit alles is georganiseerd en betaald door het bedrijf.

Het was een zeer interessant bezoek, maar we houden er een dubbel gevoel en veel vragen aan over. Wat als de mijn hier weggaat ? Joke herinnert ons aan de mijnsluitingen in Limburg...

Gelukkig zijn er organisaties die opkomen voor de rechten van de IP's en het milieu. Terecht worden ze gesteund door 11.11.11

Rita

Dag 14 - Sabsagang Falls

Het nachtje slapen verliep beter dan voorspeld, althans voor sommigen. Enkele gelukkigen onder ons hebben hier namelijk geen last van de gebruikelijke kwaaltjes zoals nekpijn, schouderpijn en rugpijn. Voor anderen verliep de nacht net zoals verwacht. 

De gastgezinnen werden bedankt met kleine cadeautjes. Na een tas koffie vertrokken we omstreeks 6u30 richting Beach Karangan voor het ontbijt, rijst met verse vis, een groentenslaatje, verse kokosmelk voor de liefhebbers en een banaan als dessert. Dit keer werd het ontbijt opgediend op een bananenblad en ontvingen we geen vork en lepel. We mochten eten met onze rechter hand.

Na het ontbijt zetten we ons pad verder naar de Sabsabang waterval. Sommigen namen er een frisse duik in het water, andere profiteerden ervan om wat te rusten.

Na een poging om te wandelen naar een herbebossingssite die werd afgelast doordat het wandelpad in slechte staat was, kregen we een korte kookdemonstratie van een van de vrouwen van de IP's. 

Ondertussen was het alweer tijd om te lunchen waarna we terugkeerden naar het Eco-resort Maruyog. Van de vrije middag werd gretig gebruik gemaakt om te rusten, te zwemmen en om het souvenirwinkeltje van onder tot boven te bekijken.

Lotte

Dag 13 - De goede punten van Brooke’s Point

Een stralende zon nodigt iedereen uit voor een verrassende dag, ook hen die hun slaap lieten onderbreken door blaffende honden, grappige gekko’s of... reisgenoten.

We maken ons klaar voor ons logies bij de inheemse bevolking, maar eerst worden we verwacht op het gemeentehuis. Aan de ingang prijkt een getuigschrift dat in 2011 door het Ministerie van Binnenlandse Zaken werd uitgereikt en dat Brooke’s Point prijst voor zijn goed bestuur. Dat verdient 10 op 10 voor Brooke’s Point (en een bank vooruit).

Voorzitters van verschillende gemeentelijke comité's en de eerste schepen ontvangen ons glimlachend, maar hun vastberadenheid rond het thema mijnbouw is onwrikbaar: onder dit bestuur worden niet langer mijnbedrijven geduld. Mijnbouw ruineert het landschap, vervuilt de bodem en het water en levert voor de plaatselijke bevolking geen tewerkstelling op. Bovendien vormen ze een directe bedreiging voor het leven van de inheemse gemeenschappen. Ook olieplantages vormen een bedreiging voor de bevolking en biodiversiteit van Brooke’s Point en heel het unieke eiland Palawan.

In plaats van zich te laten verleiden door het grote ’gemakkelijke’ geld van mijnen en palmolieplantages, kiest het bestuur voor de duurzaamheid van een gevarieerde landbouw en ecotoerisme. Brooke’s Point heeft een mooie, propere en groene stad voor ogen. Natuurlijk is deze visie niet blijvend gegarandeerd. Een volgend bestuur kan gemakkelijk van koers veranderen. Daarom is het noodzakelijk blijvend aandacht te besteden aan informatie en bewustmaking, zodat deze visie door een breed publiek wordt gedragen.

Na de middag vertrekken we naar Katangbanwa, een inheemse gemeenschap waar we de nacht zullen doorbrengen. Nadat we onze ogen de kost hebben gegeven, worden we verwelkomd door kinderen. Drie jongens begeleiden drie meisjes op traditioneel slagwerk, en roepen daarmee de goede geesten op. Een oudere man die de leiding over deze gemeenschap blijkt te hebben, praat op deze geesten in en vraagt hen ons te aanvaarden als vrienden. We eten met hem het ritueel gezegende voedsel als teken van verbroedering.

Een twintigtal kinderen zingt hun trots uit over Palawan. Bij wijze van beloning schenken we hen pakketjes schoolgerief die ze dankbaar en nederig aannemen. We doen een poging om de contacten wat te versoepelen met ’’k Heb de zon zien zakken’, en ’Tiaiaia ho’, maar de onderdanige houding blijft hardnekkig.

Iedereen wordt een gastgezin toegewezen en we gaan ons installeren. Eigenlijk zien we er wat tegenop om de nacht te doorstaan: een rieten matje op een harde grond, een gat in de grond als toilet ergens ver weg in het donker en af en toe hanen die tegen elkaar op kraaien... Met een gezellige zangstonde proberen we onszelf moed in te zingen.

Nele

Dag 12 - Op weg tussen bergen en zee

De weg van Puerto Princessa blijkt een volledige dagtrip te worden.

Onze eerste stop is bij een open gevangenis: de gevangenen leven in een dorp en werken overdag in de rijstvelden. Voor hen is onze "fotostop" een welkome onderbreking en ze kunnen bovendien enkele zelfgemaakte sleutelhangers slijten.

Middagpicknick aan de Estrella Falls tussen een massa binnenlandse toeristen: warm, druk!

Later nog een kort bezoek aan een tilapiafarm: mooie omgeving maar weinig vis (gisteren pas "geoost").

Trossen rode noten nodigen ons uit voor een laatste stop: hier zitten we midden tussen de oliepalmplantages!

In Brooke's Point aangekomen worden we ontvangen in het gemeenschapshuis Kalbanuan, gefinancierd door 'triple 11'.

Avondmaal en overnachten gebeuren in Eco Resort 'Mount Maruyog' weer te midden van een mooie tropische tuin, vol met geluksbrengende gekko's.

Patrick & Jeannine

Dag 11 - Eindelijk compleet

Marcel, ons "nakomertje", is vannacht aangekomen. Mits lokale hulp kon hij veilig de overige deelnemers vervoegen. Om 6u zat hij al aan de ontbijttafel - grote honger of een kwestie van een goeie indruk te willen geven ?

Om 7u30 verzameling geblazen voor de vlucht naar Palawan met Jaybee, ATM-vertegenwoordiger.

's Middags geluncht in paradijselijk resort tussen de weelderige mangroves.

Rond 14u begon de uiteenzetting rond de niet-aflatende acties tegen de illegale mijnexploitaties (vnl. tin) en ongeregelde, destructieve vispraktijken (dynamiet, cyanide...). Ondanks felle tegenkantingen van diverse aard (corruptie) klinken her en der positieve geluiden die de sociaal-economische situatie van de gewone lokale bevolking alsmede de kwaliteit van het milieu ten goede kunnen komen. Een uitzonderlijk grote respons op een handtekeningenactie werd hierbij aangehaald.

Ingechekt in een gezellig 'groen' hotel, waarna vlakbij een uitgebreid avondmaal plaatsvond. Daarna was het voor de meesten blijkbaar nog te vroeg én te warm om onmiddellijk de kamer op te zoeken...

Marcel
(het nakomertje zelf)

Dag 10 - Hope for the Streetchildren

De voorbije dagen werden we al geconfronteerd met armoe en (over)leven in moeilijke omstandigheden. Toch blijft ons bezoek aan 'Child Hope', een project rond straatkinderen, een aangrijpende gebeurtenis. We bezoeken de afdeling in Baclaran, één van de 22 lokaties van ChildHope in de hoofdstad.

Een groepje van een 25-tal kinderen zat samen met hun streeteducator achter het huis. Onderwerp van de dag: gender roles. Verderop een busje, mobile health clinic, waar kinderen aanschuiven voor een doktersbezoek. Een jong meisje met een kleintje op de schoot, een ander meisje zwanger...

Naderhand werd ruim tijd besteed aan de verdere uiteenzetting van de werking van Child Hope.

In de late namiddag wachtte ons een brok ontspanning. Carlos, gids én entertainer, bracht ons in een uitgebreide rondleiding intramuros de geschiedenis van de Filipijnen bij aan de hand van een aantal markante figuren en gebeurtenissen.

En 's avonds in het restaurant was er tijd voor Rita, die... 64 werd en ons trakteerde op lekkere chocoladetaart.















Linda

Dag 8 - Op zoek naar walvishaaien

Vandaag maakten we o.a. een 3-uren-durende boottocht opzoek naar walvishaaien.

No luck today
the shark has gone away
the company is sad
and Dirk he is not glad

Why did they go?
They needn't leave us so!
What will we tell at home ?
They left us all alone...

What can we do?
The shark says toodeloo
It didn't want to stay
and went on holiday

(op de melodie van 'No Milk Today')

Patrick, Jeannine, Yvonne

We stelden ons dan maar tevreden met het polyesteren exemplaar voor ons hotel...

Onderweg

On the Road

In het zuidoosten van het eiland Luzon
reisden we van Labo via Nagaen Pili naar Sorsogon
Een stampvolle bus: zestien plus twee

alle bagage ging op de achterbanken mee

Eén grote tweevaksbaan van noord naar zuid

links en rechts kom je op zandwegen uit

Geen voetpad, wonen op de rand van de baan

overleven tussen verkeersdrukte, stof en lawaai

Uren rijden, zweten, genieten en ook suffen

omgeving ontdekken, foto's maken om mee te bluffen
Babbelen, zwanzen, lezen, veel drinken
Ogen wijd open zonder verpinken

Zoveel te zien, ik wil het onthouden!
Maak dus een lijstje om bij te houden:
opgestapelde vrachtwagens, tricycles en bussen
Rijstvelden, mango en palmen ertussen,
Eenzame fietser, files, wegenwerken,

sloppenwijken, villa's en vele kerken,

lachende mensen, kleurige wasjes,

drogende rijstkorrels op rieten matjes,
golfplaat en bamboe 'muren', bladerdak,
stapels eierdozen op moto... op zijn gemak

Wij in eerste versnelling de bergen op
soms een korte tankbeurtstop

We kruisen hoogspanninslijnen en rivieren,

ongebruikte spoorlijnen die de buurt ontsieren

Naast 't spoor wonen gezinnen op één rij

zonder omheining, geen ruimte, zij aan zij

We passeren ook scholen met vlaggen, in feest

eind van een schooljaar dat mooi is geweest.

Stalletjes met meubels, bezems, slippers en vruchten

Dorpen met winkels en honderden gehuchten

Supporterende massa: een hanengevecht!

Reclameborden, 'verborgen' vuilnisbelt.

Zo rijden we uren de Filipijnen door

Enthousiaste reizigers... We gaan ervoor!

Luce



 

Dag 7 - Homo Toeristicus

.We hebben vandaag een 'vrije dag', maar sommigen lopen al om 7u 30 op straat om de sfeer op te snuiven. Ze snuiven vooral blauwe benzinedampen, van de kleurige jeepneys en ontelbare tricycles. 
Het is al flink warm en de lucht is strakblauw
Bij het ontbijt hebben de pancakes met banaan verdiend succes.
We verplaatsen ons vandaag van Sorsogon naar het toeristische Donsol
Onderweg wordt gestopt om de cameraclub te plezieren: een pittoreske borstelmaker aan het werk! En verder bezoeken we een overdekte markt, waar visjes liggen uitgestald op de sudokubladzijde van de krant, een zwerfhond wat vleesresten worden toegestopt en allerlei bekende en onbekende voedingswaren liggen te lonken.
We slurpen overheerlijke chocoladeshake door een maxi-rietje. Bovenop liggen een soort gummisnoepjes!
En eens ter bestemming komt er geen eind aan de toeristische geneugten: zwemwater op lichaamstemperatuur, natje en droogje op een luchtig terras, schilderachtige zonsondergang... U vraagt, wij draaien. Sommigen doen een wasje, anderen passen snorkelmaskers en bijpassende zwemvliezen ( come and see tomorrow).
Maar de avond brengt de mooiste verrassing: in het pikdonker varen we de rivier op. De sterrenhemel is van een onaardse schoonheid , maar krijgt sterke concurrentie van duizenden vuurvliegjes die dansen langs de oever.We komen zo dichtbij dat we ze kunnen aanraken! Onvergetelijk.

De boog kan niet altijd gespannen staan. (wordt vervolgd...)

Yvonne

Dag 6 - De realiteit van klimaatverandering

Onze eerste stop was bij de kerk van Daragan. Na het bezoek wandelden we naar een plaatselijk restaurant. En plots begon het keihard te regenen. Door de plotse regen versnelden we onze pas. Binnen kreeg Dirk telefoon van Patrick, Yvonne en Jeannine dat ze de groep waren kwijtgeraakt. Gelukkig zagen ze de bus staan en heeft de chauffeur hen terug op het rechte pad gebracht.

In het restaurant kregen we een kookdemonstratie; er werd ons getoond hoe je 'Bicol Express' klaarmaakt.


Na de maaltijd gaf Shirley van de organisatie Coastal Core een inleiding. Coastal Core is lid van Aksyon Klima, een netwerk van ngo's. Deze streek is een risicogebied in verband met het klimaat; ze hebben vulkanen, tyfoons en meer regen en stormen ten gevolge van de klimaatverandering. De grootste slachtoffers hiervan zijn de vissers. Coastal Core werkt samen met de lokale overheid. Nochtans zijn de inwoners -sinds het Marcosregime- argwanend tegenover die overheid, zowel lokale als hogere overheden.

Rita speldt de burgemeester een pin van 11.11.11 op

Die samenwerking konden we ervaren tijdens ons bezoek aan de burgemeester, mevrouw Sally A. Lee. Haar stad, Sorsogon, is een van de vier steden in de wereld die uitgekozen werden om deel te nemen aan het pilootproject 'Citizens Change Project'. Ze probeert een dynamiek inzake bewustmaking bij de lokale bevolking op gang te brengen. Ieder van ons was sterk onder de indruk van deze 71-jarige, gedreven madam.





Coastal Core begeleidt de vissersgemeenschappen bij het verwerven van bijkomende inkomsten uit andere activiteiten dan de visvangst. We bezochten een coöperatieve waar ze van diverse soorten bladeren manden, tassen e.d. vlechten. Van de afval wordt organische meststof gemaakt en briquetten voor de oventjes.



Met een zonsondergang boven zee besloten we onze dag.

Linda, Anita, Yvonne, Melt

Dag 5 - MMMMMMMMelk

Na een luchtig ontbijt ging de bus richting San Jose Pili waar we door de Bicol Federation of Dairy werden opgewacht. De voorzitter vertelde over de structuur van zijn federatie. Die federatie was opgericht om schoolkinderen melk te geven in een periode dat er veel ondervoeding was. In 2005 hebben ze 300 koeien uit Nieuw-Zeeland gekregen om op te starten. De boeren hebben te weinig kennis over het voeden en verzorgen van de dieren en het verwerken van de melk. Daarvoor krijgen ze ondersteuning van TRIAS. Daarna werden we rondgeleid langs de verwerkingsinstallaties. Het bezoek werd afgerond met een aantal proevertjes: gewone melk, chocomelk, verse kaas, een soort van pudding...



We brachten ook een bezoek aan twee boerderijen die lid zijn van de coöperatie. Daar leerden we dat er problemen zijn met de fertiliteit en de productiviteit van de koeien. Gelukkig hebben de boeren nog andere bronnen van inkomsten: suikerriet, kokos, rijst...

Melt, die zelf uit een veehoudersfamilie stamt, discussieerde volop mee met de plaatselijke boeren over kunstmatige inseminatie en droogstaande koeien...

We hoorden een enthousiaste uitleg van Competencia, een boerin, waarin ze vertelde dat ze dankzij de opbrengst van de zuivel en de verkoop van kalfjes haar 3 zonen kon laten studeren. Ze straalde daarbij en stond 100 procent achter het initiatief.

Elk bezoek wordt afgesloten met diverse 'snacks' waarna wij als dank het klimaatlied zingen. En de laatste keer zong Competencia uit volle borst mee.

Linda, Yvonne, Jeannine, Geert

Dag 4 - Vanalles met ananas

van onze verslaggever ter plaatse

Vandaag bezochten we "Labo Progressive Multipurpose Cooperation", een coöperatie in het stadje Labo die zich bezig houdt met microfinanciering en vooral met productie en verwerking van ananas. Ze raden hun leden, kleine farmers, aan te diversifiëren.

Ze lieten ons kennis maken met de verschillende stadia van de ananasproductie. We begonnen op het veld waar we leerden dat een ananas 14 maanden tijd nodig heeft van planten tot de oogst van de vrucht. Enkelen onder ons moesten de handen letterlijk 'in de mouwen steken' om zelf ananassen te oogsten. Ook de bladeren van de plant werden geoogst.

De mooiste ananassen worden op de markt verkocht. Van de andere wordt ananassap gemaakt of gedroogde ananasschilfers, allebei lekker.

De bladeren worden gestript tot vezels, machinaal of met de hand. De met de hand gestripte vezels zijn veel fijner dan de machinale. Nele liet zien dat ze een waardige kleindochter van een Westvlaamse vlasboer is en stripte er ook lustig op los. Van de vezels worden draden gemaakt - hiervoor worden ook gevangenen ingezet. Van de draden worden doeken geweven waarvan ook kleding gemaakt wordt.

De organisatie TRIAS helpt hen om betere afzetmogelijkheden te vinden.

De afval wordt ook nog verder verwerkt tot compost die gebruikt wordt in hun biologische groententuin.

Er zit meer in ananassapje dan je denkt...

Jeanine, Yvonne, Patrick, Luce

P.S.: We dineerden romantisch aan de rand van het water.

Dag 3 - Suiker, abaca en citronella

Vanmorgen zagen we Joke en Rita terug. Ze zijn gisteravond om 21u met de bus in Manila vertrokken en hier in Daet aangekomen rond 5u30. Citas stond hen daar op te wachten. Gelukkig was er nog ontbijt voor hen. Blijkbaar heeft hun piloot tweemaal geprobeerd om te landen, waarna het vliegveld gesloten werd en ze dus noodgedwongen moesten terugkeren naar Manila.

Elvie, verantwoordelijke van TRIAS, nam ons vandaag onder zijn hoede. TRIAS geeft ondersteuning aan basisorganisaties.

Vooreerst werden we ontvangen door de burgemeester van Daet, de hoofdstad van het gelijknamige district. Hij vindt het lovenswaardig dat wij uit curiositeit en solidariteit de Filipijnen willen bezoeken. Hij vindt het belangrijk dat wij in het land kunnen ervaren hoe de Filipino's leven en daar thuis over kunnen getuigen. Hij zelf neemt ook initiatieven om het inkomen van de lokale bevolking op te krikken.

De eerste coöperatie die we bezochten, was Toa Kalikason. Zij doen onder andere aan bouwbeheer. Ze toonden ons een kwekerij van abaca, betelnoot, nara en een duurzame houtsoort. Ze moedigen andere landbouwers aan om hetzelfde te doen en dat hebben we in de praktijk op de plantage kunnen zien.

We zagen drie verschillende verwerkingsprocessen:
1. van rietsuiker stengel tot suiker
2. van abaca tot teenslippers
3. van citronella tot olie, kaarsen...

Eindelijk konden we de benen strekken. Een fikse wandeling naar en door de plantage, schuiven op de kleigrond en tussendoor een flinke regenbui.

We namen afscheid met een groepsfoto voor het spandoek dat zij ter gelegenheid van ons bezoek speciaal hadden laten maken.

Het is hier de kokosstreek. De noten worden nu volop geoogst. We hebben ze zien transporteren op alle mogelijke wijzen: vrachtwagens, karbouw, brommer, in onze bus... En 't is ook lekker...

Luce, Patrick en Geert

Dag 2 - Een dag vol verrassingen

Vandaag vliegen we naar Naga, een stadje op de zuidelijke uitloper van het eiland Luzon in de provincie Camarines Norte.

6u15 De bus vertrekt naar de luchthaven. Ons ontbijt hebben we meegekregen in kartonnen doosjes. Bagage inchecken, veiligheidscontrole, en daarna eindelijk onze ochtendkoffie.

9u00 Naar de gate om te boarden. "Onze excuses maar het vliegtuig heeft 30 minuten vertraging." We wachten geduldig en zien de passagiers van een volgende vlucht naar hun vliegtuig vertrekken.

9u30 "Sorry, maar de vlucht is afgelast wegens het slechte weer." We werden naar de aankomsthal gebracht om onze bagage van de band te nemen. Daarna terug naar boven om de vlucht te laten omboeken. De dame achter de balie deed haar best maar een groep van 16 personen omboeken is blijkbaar niet zo simpel. Uiteindelijk konden we mee met een vlucht naar Legazpi, ongeveer 95 km verder naar het zuiden. Maar... er is blijkbaar geen plaats meer voor 16 maar slechts voor 14. De twee personen die laatst zouden ingetikt worden, vielen af: Joke en Rita. Niet getreurd echter ze konden wel met de volgende vlucht mee. Wij zouden hen dan wel opwachten op de luchthaven van Legazpi.

10u15 Snel door de veiligheidscontrole en naar de gate want anders missen we deze vlucht misschien nog. Net voor het sluiten van de gate konden we met 14 mensen op het vliegtuig.

10u45 "Welkom aan boord. Maar door het slechte weer in Legazpi kunnen we nog niet vertrekken. We wachten nog maximum 30 minuten en indien het dan niet beter is, moet er terug ontscheept worden."

11u10 "Het weer is beter in Legazpi, we vertrekken."

12u25 Aankomst in Legazpi. We kregen elk een geel parapluutje om door de regen van het vliegtuig naar de aankomsthhal te wandelen.

Na het afhalen van de bagage, trokken we naar het luchthavenrestaurant om iets te eten. Een beambte van de luchthaven zou ons verwittigen wanneer het vliegtuig van onze nakomertjes zou landen.

14u00 "Het vliegtuig van jullie collega's is in aantocht."

14u15 "Het vliegtuig is er, maar kan nog niet landen."

14u30 "Die vlucht is afgelast." Bleek dat het vliegtuig teruggekeerd was naar Manila. We hebben gehoord dat de landingsbaan te nat (lees: te glad) was. Citas begint onmiddellijk te telefoneren. Frances, een collega in Manila, zal onze twee ongeluksvogels opwachten. Er wordt gezocht naar andere vluchten, maar uiteindelijk wordt er beslist dat ze met de nachtbus naar het stadje Daet zullen reizen. Op die manier zijn ze het snelst terug bij de groep.

14u45 We vertrekken met de bus vanuit de luchthaven van Legazpi naar Daet. Rond 17u00 bereikten we Naga, waar we oorspronkelijk rond 10u30 zouden aangekomen zijn. We pikten er Elvie, de vertegenwoordiger van Trias, op en reden verder naar een vakantieresort in de buurt van Daet, ons verblijf voor de volgende 2 nachten. Rond 20u15 kwamen we daar dan uiteindelijk aan.

Het bordje vooraan in onze bus sprak boekdelen; het was een: 

Dag 1: Manila

Op het 11.11.11-kantoor in Quezon City (deelgemeente van Manila) kregen we een eerste briefing. Sitas en Frances stelden de partnerorganisaties voor die we tijdens onze reis zullen ontmoeten. Na onze lunch, ter plaatse bereid door Opel en Berna, reden we naar park Velasquez in Makati. Eenmaal per jaar wordt daar een kunstmarkt georganiseerd in samenwerking met het museum en diverse kunstscholen. Het aanbod varieerde van schilderijen, keramiek, tot recyclage kunst. Na een avondmaal in een plaatselijk restaurant wandelden we terug naar het hotel. Nog vlug dit verslagje intikken en dan vroeg onder de wol, want morgen vertrekken we om 6 uur naar de luchthaven.

 

Aangekomen

Onze eerste nacht in de Filipijnen zit er op. Iedereen heeft goed geslapen. Over een halfuurtje vertrekken we naar het Filipijnse 11.11.11-kantoor.
Daarna nog een rondwandeling om (letterlijk en figuurlijk) te acclimatiseren.

We vertrekken

Vrijdag 21 maart vertrekken 15 11.11.11-vrijwilligers en –sympathisanten voor een ruim drieweekse beleefreis naar de Filipijnen.

Vanaf 1 april wordt onze groep versterkt door Marcel, ons 16de lid. Voor de duidelijkheid: we komen niet in de zones die door de tyfoon Haiyan werden getroffen. We bezoeken maar 2 van de 7.000 eilanden.

We starten op Luzon, het grote eiland waarop Manilla ligt. We verlaten de hoofdstad zo snel mogelijk om in het zuidwesten, Camarines Norte, een aantal programma's van Trias te bezoeken. Daarin staat het klein ondernemerschap en in het bijzonder de verwerking van landbouwproducten centraal. Met de organisatie Aksyon Klima bekijken we hoe boeren en vissers zich proberen aan te passen aan de klimaatverandering.

De Filipijnen vormen een van de eilanden die hierdoor het meest bedreigd worden. In het tweede luik van de reis verkennen een flink deel van het bijna 500 km lange eiland Palawan met Jaybee van ATM, de alliantie tegen de mijnbouw.

Palawan is ecologisch en etnologisch zeer interessant. Er geldt een kapverbod op het regenwoud en er werden al 7 miljoen(!) handtekeningen ingezameld om het eiland vrij te maken van de desastreuze mijnbouw. Ecotoerisme vormt een interessant alternatief en dat gaan we ook testen.

Uiteraard staat er nog veel meer op het programma.