Dag 20 - Debriefing en afscheid

Vandaag naar het kantoor van 11.11.11 hier in Manila.

Nabespreking van het programma: eerst over de landhervorming, daarna met Jaybee over Palawan.

Tussendoor toonde Opel, de kokkin van 11.11.11 ons hoe je een smakelijke Filipijnse lunch kunt maken.

Tot slot nog een nabespreking met Gudrun van TRIAS over het eerste deel van onze reis.

Nog vlug dit berichtje intikken, want over 10 minuten vertrekt de bus naar de luchthaven.

Tot morgen, in België...

Dag 19 - Hacienda Luisita

Vandaag krijgen we een onderdompeling in de thematiek van de landhervorming. Het programma startte na de verdrijving van dictator Marcos. Het idee is klassiek: de grond aan wie hem bewerkt. Voor een goede landhervorming zijn twee elementen nodig: de verdeling, maar ook ondersteuning van de nieuwe eigenaren: krediet, vorming en hulpmiddelen. Daar schort het in de helft van de gevallen aan. En zonder steun is de hervorming dode letter.

Dat zien we op hacienda Luisita: een domein van 6.400 ha suikerrriet, waarvan er 4.000 verdeeld moeten worden. De landarbeiders kennen alleen de teelt van het riet. Hen omscholen tot rijst- of groenteboeren vraagt jaren begeleiding.  

De situatie op deze hacienda is schrijnend. Het was een van de eerste bezittingen die in aanmerking kwamen en bovendien een politiek symbooldossier. De eigenaars zijn immers directe familie van de eerste ‘vrije’ presidente, Cory Aquino, moeder trouwens van de huidige president.

De eigenaars hebben er echter alles aan gedaan om het proces te vertragen. Met wettelijke middelen en rechtszaken, maar ook met geweld: de voorbije 10 jaar werden 7 boerenleiders vermoord. De leiders die we spraken zijn stuk voor stuk werkloos gemaakt, want de familie heeft nog altijd bijna alle grond en de suikerfabriek in bezit.

Tot nu hebben maar 100 van de 600 erkende eigenaars hun grond effectief toebedeeld gekregen. Daarom gaat een groep boeren nu een lap grond bezetten. Ze hakken het suikerriet uit om duidelijk te maken dat hun geduld op is en dat ze los  van de afhankelijkheid van de fabriek. Aangezien ze geen ondersteuning van de overheid krijgen, gaan ze met steun van 11.11.11, op stage bij bio boeren in de streek, want ze willen zich richten op ‘organic farming’. 

Dirk

Dag 18 - Straffe mannen

Terug in Puerto Princesa springen we voor de tweede keer binnen bij PNNI, het netwerk van ngo's in Palawan. Samen met ELAC, Environmental Legal Assistance Center, binden ze op ophefmakende wijze de strijd aan tegen milieudelinquenten. In de voortuin van hun kantoor is een museum met in beslag genomen goederen ingericht: boten, motorvoertuigen en 400 grote kettingzagen.

Kerstboom van kettingzagen

Palawan, 'the last stand of de Philippines forest' heeft een stringente milieuwetgeving - zo heerst er al sinds de jaren '90 een kapverbod - maar door de wijd verbreide corruptie is de controle ondermaats. Omdat ze de lamlendigheid van de overheid beu zijn, gaan onze gastheren sinds een paar jaar actief op jacht naar de milieuzondaars. Ze maken daarbij gebruik van "citizen's arrest", de mogelijkheid waarover burgers beschikken om overtreders te arresteren. Ze vragen daarbij ondersteuning van gewapende politie. Om houtkappers te vatten, schakelen ze wel zeevaartpolitie in. Die kennen ze immers niet in de bossen. De lokale politie hebben de kappers in hun zak.

Ook op zee slaan onze vrienden toe. Niet alleen tegen het transport van illegaal hout, ook tegen de vissers die met cyanide werken. Het vergif doodt de vissen niet meteen, maar verdooft ze. Ze drijven boven en worden meteen in bakken met zuiver water gezet. Na een paar dagen zijn ze weer de oude en worden ze levend aan Chinese restaurants aangeboden. Het koraal en alle andere dieren zijn in het giftige water achter gebleven en zo dood als wat... 

Museum van in beslag genomen zaken

Het spreekt vanzelf dat de rechtszaken en de inbeslagnames - de overtreders laten ze gaan als ze de namen van hun opdrachtgevers verklappen - een zware klap betekenen voor de zware jongens. De activisten krijgen dan ook doodsbedreigingen en 'Bobby' de leider van het PNNI slaapt geen twee nachten op dezelfde plek...


Chapeau voor deze mensen, maar we zijn wel bekommerd. 

Dirk

Dag 17 - Homo toeristicus 2

Inschepen voor de ondergrondse rivier

 

De ingang van de ondergrondse rivier, 1 van de 7 nieuwe wereldwonderen

Een boottochtje door het beshcermde mangrovewoud

Langs het strand terug naar het stadje

Dag 16 - En we rijden, rijden, rijden, rijden, rijden

1.
Stap in wie van Palawan
een mooie brok wilzien.
Dit uitgestrekte eiland
herken je nu misschien.
Van Rio Tuba naar P. Princessa
gaat onze rit vandaag
Zo'n zeven uren rijden
Soms snel, maar meestal traag.

Refr.
En we rijden (5x)
Met ons bus(je) door de Filipijnen
En we rijden (5x)
Door het warm, zonovergoten palmenland.
En we rijden (5x)
Proberen krampen te vermijden
En we rijden (12x) an

En we zweten... zeker weten...
En we hobbelen... en we schommelen...
En we leren... fotograferen...
We eten hapjes... doen leuke klapjes...
En we... ho hop stop
Tuut tuut tuut...
En we rijden...

2.
Op weg naar P. Princessa
herkennen we elke plek
En korte tussenstopjes
zijn heel erg in trek:
Aan't kerkhof, aan een fruitstand,
vlak naast de grote baan.
De enige "spiraalpalm"
van heel Palawan

Refr.

3.
Vier waterbuffels badend
in de schaduw van een brug.
Weverijtje gaan bekijken,
met souveniertjes terug.
Dirk is z'n bril verloren,
de hele groep zoekt mee.
(Even) paniek... maar teruggevonden !
We delen wel en wee.

Refr.

(op de melodie van "De autocar")
http://www.crescendo-music.com/instant-print/M-3982

Luce

Dag 15 - Wel zondag, geen rustdag

De busjes brengen ons in anderhalf uur naar Bataraza, naar de Rio Tuba Nickel Mining company (RTNMC). We gaan een tour maken over de mijnsite op advies van Bantay Kita (BK), een 11.11.11-partner die werkt rond transparantie en betrouwbaarheid van mijnbouwbedrijven en ook rond de invloed van mijnbouw op mens en milieu.

Exploitatie, toegestaan in bepaalde gebieden, moet bijdragen aan de ontwikkeling van de Filipijnen en aan de strijd tegen de armoede. BK werkt hier samen met ATM. 

Een luxebus van RTNMC rijdt ons over het terrein van 5000 ha, waarvan 600 ha in ontginning is op zoek naar nikkel en cobalt. Deze grond is eigendom van de overheid; RTNMC doet de uitbating. De beplanting is weg en de rode aarde is hier letterlijk opengereten. Overal liggen bergen grond in afwachting van vergruizing of een andere bewerking. Het hoogwaardige nikkel wordt gewonnen uit de vierde grondlaag. Er moet dus heel wat grond worden verzet.

Wat ons vooral interesseert is de rehabilitatie van het terrein. Die wordt reeds gestart onmiddellijk na de afgraving. De herbebossing is verplicht; er werden reeds allerlei boomsoorten gepland, maar sinds 2008 worden nog enkel inheemse soorten gebruikt die ter plaatste gekweekt worden. Een bosbouwkundige -in samenwerking met allerlei overheidsorganisaties- leidt de herbebossing in goede banen. Het werk wordt voornamelijk door IP's (= Indigenous People) uit de regio gedaan. De laatste tijd werken ook meer en meer vrouwen mee.

Er wordt nu ook geëxperimenteerd met het kweken van tillapia en aanleg van rijstvelden.

Bij de laatste stop zien we de negende fase van de ontzilting, een grote waterplas waarboven reigers en andere vogels cirkelen. Alle zware metalen moeten nu uit het water zijn. Het water vloeit dan terug naar de rivier.

De bus brengt ons naar de Guestlodge; we lunchen en krijgen daarna een uitgebreide presentatie met kans om vragen te stellen.

Dan gaan we nog op weg voor een bezoek aan een goed uitgebouwd hospitaal, een goed geëquipeerde school en een huisvestingsproject voor de IP's. Dit alles is georganiseerd en betaald door het bedrijf.

Het was een zeer interessant bezoek, maar we houden er een dubbel gevoel en veel vragen aan over. Wat als de mijn hier weggaat ? Joke herinnert ons aan de mijnsluitingen in Limburg...

Gelukkig zijn er organisaties die opkomen voor de rechten van de IP's en het milieu. Terecht worden ze gesteund door 11.11.11

Rita

Dag 14 - Sabsagang Falls

Het nachtje slapen verliep beter dan voorspeld, althans voor sommigen. Enkele gelukkigen onder ons hebben hier namelijk geen last van de gebruikelijke kwaaltjes zoals nekpijn, schouderpijn en rugpijn. Voor anderen verliep de nacht net zoals verwacht. 

De gastgezinnen werden bedankt met kleine cadeautjes. Na een tas koffie vertrokken we omstreeks 6u30 richting Beach Karangan voor het ontbijt, rijst met verse vis, een groentenslaatje, verse kokosmelk voor de liefhebbers en een banaan als dessert. Dit keer werd het ontbijt opgediend op een bananenblad en ontvingen we geen vork en lepel. We mochten eten met onze rechter hand.

Na het ontbijt zetten we ons pad verder naar de Sabsabang waterval. Sommigen namen er een frisse duik in het water, andere profiteerden ervan om wat te rusten.

Na een poging om te wandelen naar een herbebossingssite die werd afgelast doordat het wandelpad in slechte staat was, kregen we een korte kookdemonstratie van een van de vrouwen van de IP's. 

Ondertussen was het alweer tijd om te lunchen waarna we terugkeerden naar het Eco-resort Maruyog. Van de vrije middag werd gretig gebruik gemaakt om te rusten, te zwemmen en om het souvenirwinkeltje van onder tot boven te bekijken.

Lotte